BREAKING NEWS

Ilir Meta ordered several sensational murders, this is how he cooperated with criminal groups to destroy his enemies, Idajet Beqiri reveals the hard details and reveals the serious incident in which Monika Kryemadhi was also implicated

Ilir Meta ordered several sensational murders, this is how he cooperated with
x
BREAKING NEWS

Trondit Frrok Çupi: Here are the joint plans between Sali Berisha and Izet Haxhi, from the murder of Azem Hajdar, the order to eliminate a minister, to refuge in Turkey

Trondit Frrok Çupi: Here are the joint plans between Sali Berisha and
x
BREAKING NEWS

How the Albanian agent was massacred in Himare by the Greek services, the details from the file that hides the politicians who served the Security and the failure of the Yugoslav plan to eliminate Ramiz Ali, here is the last "bombastic" confession of B...

How the Albanian agent was massacred in Himare by the Greek services, the
x
BREAKING NEWS

The British ambassador and judges at the door of SPAK, London alliance with Duman to hit high officials, tracing dirty money, bank accounts and seizure of assets, this is how the British will fill with additional materials the scorching files that will...

The British ambassador and judges at the door of SPAK, London alliance with
x
BREAKING NEWS

Commission for Justice at the Crossroads, this is what Edi Rama's project in collaboration with Sali Berisha against SPAK and independent institutions contains

Commission for Justice at the Crossroads, this is what Edi Rama's project
x
BREAKING NEWS

A fight breaks out in Re-establishment, Bardhi's group clashes with the supporters of Sali Berisha, Shehu, Noka and Sula against the commission of Edi Rama

A fight breaks out in Re-establishment, Bardhi's group clashes with the
x
BREAKING NEWS

Very good news for the administration, in June the new salary increase comes into force, the working hours will be 09:00 to 15:30, there will also be bonuses, here are the categories that benefit

Very good news for the administration, in June the new salary increase comes
x
BREAKING NEWS

Altin Dumani is threatened by sms, the democratic deputy whitewashes the Rama-Berisha bargains with the criminal amnesty, this is how the corrupt were released and the "coup" that was done to SPAK

Altin Dumani is threatened by sms, the democratic deputy whitewashes the
x

Opinion / Editorial

Academician Vasil Tole's speculations are not over

Academician Vasil Tole's speculations are not over

Through Newz 24 television, from the journalist Misea Tufa, we learned about the book of academician Vasil Tole "Coats with peacoats and violin". In his interview, academician Tole, without scientific and human responsibility, stated that "to date there has been no information, which these masters were the protagonists who made the saz orchestras and cabata", that "the writings about the cabana have not had an anthological nature until today" etc. 


As we heard such disgusting speculations, that supposedly" today we lacked information about the masters of saz, we immediately took from the library the book "Kaba and avaze", donated by the ethnomusicologist Kosta Loli. We also received Academician Tole's book on kabata and read: "I took the initiative to publish this book, which contains essential data on sazes, their masters, and above all on a selected collection of kabata with grunts and violins, as this great heritage is little, if any, recognized and it is imperative that it be documented and passed on. "(Vasil S. Tole, Coat of arms and violin", mediaprint, 2024, p. 5) 
From this uncoordinated sentence, they understood that academician Tole continues to suffer from insanity of grandeur! Only academician Tole can propagate that "sazet and coat are little or not known" in Albania and that his book "contains essential information" that must be "passed on"! This mission was carried out with perfection 21 years ago by the passionate enomusicologist Kosta Loli, whose book "Kaba dhre avaze", published in Ioannina in 2003, in Albanian and Greek, has the same objectives that academician Tole advertises today: essential information about the sazes, their masters, and above all he has transcribed 39 kaba with clarinet and violin, which young instrumentalists will find with notes on the pentagram, in Loli's book.


The public deception of the academician Vasil Tole puts the Academy of Sciences of Albania in a difficult position for such cowards who publish in 2024 deceptions, that the music of saz is not known, or is not known at all! Not only thousands and thousands of weddings have made this musical formation known to the people, but also in thousands of concerts the people have seen these orchestras on the stages of the Palaces of Culture and on television screens. Researchers from the Institute of Popular Culture have addressed this problem seriously in "Folklore Traces" and other articles in the "Popular Culture" magazine.
Academician Vasil Tole, in the notes at the end of the pages of the book, mentions three articles by the ethnomusicologist Kosta Loli: "Kabaja" - Pararoja, February 7, 1976, Kosta Loli "Looking at the cabana as a form of popular instrumental polyphony", November v. 1977 no. 6, p. 170-176, and "Kaba and avaze", Popular Culture, no. 2. 1984, p. 66). All three articles by Loli, mentioned by academician Tole, are 45 years old, while the book "Kaba d avaze", by the ethnomusicologist Kosta Loli, which Tole never mentions, is 21 years old.
Academician Tole tried to hide the publication of the book "Kaba and Avaze", because it has a scientific subject many times richer than Academician Tole's book, even they have the same structure. With this insidious action, Vasil Tole has proven his spiritual wickedness. The demagogic justification of the academic Tole, that he worked on the book 30 years ago, seeks to overlook the ethnomusicologist Loli, allegedly for a parallel work, although the publication of Tole comes 21 years after the publication of Kosta Loli, which convinces us of a social maneuver. 
Ethnomusicologist Loli has started the study of Kaba as early as 1976, when Vasil Tole was still in the neighborhood nursery school. In the magazine "November" 1976, Kosta Loli published the study in a structural perspective of the genre of Kabba: "Looking at the Kabba as a form of popular instrumental polyphony". After expanding and deepening his ideas on the cabana, the author Loli, eight years later, in 1984, publishes the study "Kabaja me saze" in the magazine "Popular Culture", organ of the Institute of Popular Culture of the Academy of Sciences. first published a series of articles and studies on various issues of Albanian professional music in central literary-artistic organs of the League of Writers and Artists of Albania, such as "Drita" and "November". With his pedagogical and scientific-musical work, Kostas Loli has provided assistance in a number of national and international musicological and ethnomusicological scientific activities on the artistic life of saz and kaba orchestras. 


Me thjeshtësinë e tij të admirueshme dhe natyrën rigoroze në hulumtime të përditshme në mjediset e artistëve të kabasë, Kosta Loli i jep studimit formë të plotë shkencore.Në librin e botuar në Janinë, etnomuzikologu Loli kurorëzon punën 25-vjeçare, me një produkt shkencor serioz, duke bërë një përgjithësim të njohurive mbi kabanë.
Kosta Loli, qysh kur filloi punën në Pallatin e Kulturësnë Përmet, në vendlindjen e Vasil Toles në vitin 1974,kur sapo kishte mbaruar Institutin e Lartë të Arteve, ka hulumtuar çështje si: hapësira gjeografike në të cilën kanë bërë dhe bëjnë jetën artistike sazet, koha e lindjes së tyre, mjeshtërit sazexhinjë më të shquar, formacioni tipik tradicional i sazeve,funksionet muzikore që luajnë instrumentet përbërës (klarineta, violina, llahuta, darja), repertori karakteristik i tyre, dallimet  artistike krahinore të muzikës së sazeve etj. Në këtë këndvështrim, etnomuzikologu Kosta Loli i ka thënë të gjitha ato që i duhen një studiuesi të muzikës popullore me instrumente, prandajakademiku Vasil Tole nuk kahulumtuar asgjë të re në 30 vjet (!) përveçse përsëritje idesh e fjalë parazitare, pa ngarkesa shkencore, teorike dhe estetike, duke spekuluar sigjithmonë me emra jashtë muzikorë, si Kadare, Çabej, etj.


Ndonse akademiku Vasil Tole pretendon, se studimi  i tij ka 30 vjetnë proces, në studimin e tij ka vetëm informacione dhe deduksione të etnomuzikologut Kosta Loli, librin e të cilit “Kaba dhe avaze”, pseudoakademiku Tole, e ka marrë dhuratë nga autori dekada më parë. Me metodologjinë e përdorur,Kosta Loli ka theksuar kriterine përgjithësimit, prapa veçorive intinativo-modale të shembujve konkret muzikorë,si tërësi shembujsh muzikorë me të njëjtat veçori intonativo-modale.Autori thekson se mjeshtrat sazexhinj kanë luajtur një rol artistik me rëndësi historike në territorin ku ata veprojnë, kanë  krijuar zhanre instrumentale me veçori të spikatura nacionale, duke u mbështetrur edhe në të kënduarit shumzërësh vendas shqipfolës, grekfolës apo vllahofolës. Mjeshtrat e sazeve  gjallëruan artistikisht jetën shpirtërore të komuniteteve në zona të ndryshme etnografike, ata janë kompozitorët e parë të muzikës tradicionale qytetare. Mbi të gjitha punën e tyre artistike, etnomuzikologu Kosta Loli e ka ilustruar me nota në copra pentagramesh.
Akademiku Tole, si një studiues i degraduar e pa produkt të mirëfillt shkencor, ka kopjuar jo vetëm etnomuzikologun, Loli, por edhe të tjerë, e veçanërisht “Gjurmime foklorike” të prof. Ramadan Sokolit.  Do të sjellim vetëm disa ballafaqime për t’u bindur për praktikën e një spekulatori të rëndomt:Së pari – formulimin për formacioninmuzikor “Saze”, etnomuzikologu Kosta Loli, e ka shprehur: “Sazet janë formacioni kryesor në muzikën tradicionale instrumentale të territorit konkret gjeografik. Jeta e tyre artistike nis nga gjysma e dytë e shek të XIX e këtej, atëhere kur klarina dhe violina të ardhura nga jashtë, dhe të përhapura në traditën muzikore popullore gjetën një shtrat të ngrohetë në shoqërimin e llahutës  e të dajres, dhe të katërta bashkë lindën formacionin e sazeve.”(Loli, Kaba dher avaze, Janinë 2001, f. 85)
Akademiku Tole riprodhon ekzaktësisht formulimin e studiuesit Loli: “Sazet janë një nga formacionet muzikore popullore më të spikatura në fund të shek XIX  dhe fillimit të shek të XX në Shqipëri. Të përbëra nga veglat muzikore të klarinetës, violinës, dhe llahutës, ato lindën dhe ukjrijuan si dukuri urbane e qytetare, ...Kjo përbërje si e tillë e sazeve, del edhe në vargjet e këngës...” (Vasil S. Tole, Kabatë me gërnetë dhe violinë, f. 7)
Dhe më poshtë: “Kabaja me gërnetë është gjini e formë muzikore e individualizuar dhe autentike që shoqërohet me veçori muzikore  që ndryshojnë sipas zonave etnokulturore”. (V. Tole Kabatë me gërnetë dhe violinë, f. 24)


Çfarë të reje solli akademiku Vasil Tole në këtë formulim të sazeve, krahasuar me Kosta Lolin?! Me një pretenciozitet fals, akademiku Tole pozon: “Na rezulton, se kabatë e para u krijuan në dhjetvjeçarin e parë të shek XX për të kulmuar më pas në vitet 1920-1960“. (Vasil Tole, Kabatë me gërnetë dhe violinë...f. 24) Sikundër shihet, akademiku Tole pretendon se koha kur lindën kabat e para, i ka “rezultuar” akademkikut Vasil Tole, jo një studiuesi të mëparshëm! Nga i rezultoi kjo e dhënë akademikut Tole?!Kjo është pjesë e kërkimit shkencor dhe duhet të zinte vend në libër! Kjo i ka rezultuar nga studimet e prof. Ramadan Sokoliti cili ka shkruar qysh në vitin 1981 për kabanë, si dhe nga studimi i Kosta Lolit në vitin 1984 dhe 2003, të cilat Tole i përvehtëson fshehur.
Së dyti: Akademiku Tole e pretendon prejardhjen e kabasë dhe muzikës së sazeve nga kultura fshatare, të cilën e ka konfirmuar, përveç studiuesve të tjerë edhe etnomuzikologu Kosta Loli 21 vjet më parë në botimin e tij: “S’duhet harruar asnjëherë, se muzika profesioniste nuk bëri gjë tjetër vetëm se kultivoi muzikën popullore... muzika qytetare në përgjithësi ka lindur, duke u mbështetur, mbi muzikën fshatare”. (Kosta Loli Kaba dhe avaze, Janinë 2003, f. 77) Dhe më poshtë: “Në thelb kabaja dhe avazet, si forma të muzikës popullore instrumentale, përfaqësojnë shndrimin artistik të këngës shumëzërëshe fshatare vendase: gjatë rrjedhës së kohës kanë fituar pamje të qartë intonativo-modale, karakter të thellë instrumental, formë të përkryer artistike, përmasa të zgjeruara, stile të dallueshme muzikore krahinore etj.”(Kosta Loli, Kaba dhe avaze, Janinë, f. 79)
Ja si e përsërit këtë ide akademiku Tole: “Sazet si një fenomen urban, erdhën natyrshëm në zhvillimet e folklorit muzikor isopolifonik...doli në pah prirja për huazim të repertorit të mirëfillt muzikor me vegla të fshatit. Kjo vinte si nevojë normale e banuesit të qytetit shqiptar, i cili ishte i lidhur me fshatin e origjinës së tij...Muzika e qyteteve që shtrihen brenda zonave etnografike të Toskërisë dhe Labërisë, ruan lidhje të ndjeshme me muzikën fshatare.” (Vasil Tole, Kabatë me gërnetë dhe violin, f. 8-9)Sikurse e sheh lexuesi,është e njëjta gjë, pa asnjë detaj të ri nga akademiku Vasil Tole.


Së treti: Akademiku Tole pretendon, se na ka sjellë skemën gjeografike të shtrirjes së kabasë dhe muzikës së sazeve, ndërkohë etnomuzikologuKosta Lolinë kapitullin e parë, “Sazet dhe praktika e tyre”, bën objekt hulumtimi hapësirën gjeografike në të cilën kanë bërë dhe bëjnë pjesë artistike sazet: “Duke qenë se mbështetet në këngën shumzërëshevendase,kabaja ka rrënjë të forta në të katër krahinat kryesore etnografike të Shqipërisë së Jugut; të Myzeqesë, Toskërisë, Çamërisë dhe Labërisë.” (Kosta Loli, Kaba dhe avaze, f. 79)
Ndonse Kosta Loli ka qenë pedagog në Konservatorin muzikor të Janinës, në kohën kur botoi librin, nuk është rezervuar për ta trajtuar Çamërinë si krahinë etnografike e Shqipërisë së Jugut, por e ka dhënë shtrirjen e sazeve në tërë Shqipërinë e Jugut. Me këtë saktësi, studiuesi Loli ka mbetur një studiues serioz,ndërsa akademiku Vasil Tole i është shmangur kabasë dhe sazeve çame te variantet e shumta muzikore të Çamërisë, e veçanërisht te më e spikatura, vallja  e Osman Takës!
Studiuesi Kosta Loli argumenton, se kabaja ka bërë jetë vepruese edhe në qytet si në Përmet, Leskovik, Ersekë, Koçë, Pogradec, Berat, Fier, Vlorë, Tepelenë,(si pasojë e lëvizjes së instrumentistëve kabaja është e pranishme edhe në Tiranë).(K. Loli, Kaba dhe avaze, f. 80)Ndërkohë kabaja dhe avazet shfaqen si zhanër veprues edhe në jetën artistike folklorike, sa të banorëve të Minoritetit Grek që banon në Shqipërinë e Jugut, aq edhe te popullsia vendase si në Gjirokastër, Delvinë, Sarandë. Pra, kabaja dhe avazet bëjnë jetë në tërë hapësirën gjeografike të Epirit të Veriut. (K. Loli, Kaba dhe avaze, f. 80)Mund të sillnim edhe të tjera ballafaqime që dëshmojnë se akademiku Tole ka përsëritur etnomuzikologun Kosta Loli, por zgjatemi tepër.
Etnomuzikologu dhe profesori Spiro Shituni, ka shkruar: “Kufijtë shtetërorë asnjëherë nuk mund të shërbejnë si kritere për të shpjeguar dukuritë kulturore në përgjithësi dhe ato muzikore në veçanti. Siç dihet në kohë të ndryshme dhe për arsye të ndryshme, kufijtë shtetërorë mund të ndryshojnë, (sikurse ndodhi në vitin 1913). Janë në radhë të parë faktorët etnik ata që mund të shpjegojnë së brendëshmi afritë dhe dallimet kulturore mes popujve, kombeve dhe grupeve të ndryshme etnike. Faktorët etnikë mbeten të pandryshueshëm me kalimin e kohës, ose ndryshojnë në mënyrë tepër të ngadalshme. Fakti që kabaja dhe avazet shfaqen si zhanër muzikor karakteristik, si për shqiptarët dhe për grekët e arumunët e Epirit të Veriut, duhet kërkuar në elementët e përbashkët kulturorë të këtyre popujve”. (Gazeta Gjirokastra Kulturore, nr. 8, 2014).


Përse akademiku Tole duhet të përsëriste etnomuzikologun Kosta Loli dhe t’i trajtonte deduksionet e tij teorike dhe shkencore, si studime personale në 30 vjet studim?! Në librin e tij, autori Loli pëmbledh 36 kaba e avaze, të regjistruara në zona të ndryshme etnografike, 32 prej tyre janë transkiptuar me nota në pentagram nga vetë autori, çka është një pasuri e madhe për instrumentistët e rinj.
Në kapitullin e parë, etnomuzikologu Kosta Loli, ka trajtuar mjeshtrit sazexhinj më të shquar: “Një nga qendrat e vjetra, ku sazet u zhvilluan dhe bënë traditë të pasur  është Leskoviku, shquhet familja e Asllan Leskovikut e fëmijët e tij Selimi – klarinetë, Hafize -violinë e këngëtare...por edhe në disqet e kompanive “Odeon”, “Kolumbia”.... Të tjerë nga krahina si Vangjel Leskoviku, Gaqo Lena, Hajdi, Xhevati, Mitro Jorgjos në violinë. Mjeshtrat popullorë nga Leskoviku krijuan mbi motive kolonjare një shkollë të veçantë interpretimi me melodi origjinale, këngë optimiste e timbër karakteristik”.(K. Loli, Kaba dher avaze, f. 86) Këtë analizë ka bërë autori Loli edhe me instrmentistët e Korçës, Përmetit, Gjirokastrës, Delvinës, Vlorës, Fierit, etj. Nuk ka shtuar asgjë më tepër akademiku Tole, (sepse nuk ka harruar asnjë prej tyre etnomuzikologu Loli) veçse Tole ka respektuar regjistrimin e të dhënave si në gjendjen civile, pa një vlerësim estetik të interpretimit të tyre.
Me studimin e tij plot vlera shkencore dhe estetike, “Kaba dhe avaze”, muzikologu Kosta Loli sjell një pamje të qartë të zhanrit aq karakteristik të kulturës muzikore qytetare, siç janë kabatë dhe avazet që interpreton orkestrina e sazeve. Për objektin e rëndësishëm që ngërthen, për çështjet interesante që trajton, për analizat e shumta që kryen, për pasurinë e shembujve muzikorë me nota muzikore në pentagram dhe, mbi të gjitha, për përfundimet në të cilat arrin ky studim, shërben për njohjene kabasë, si brilanti i muzikës së orkestrinës së sazeve. 
Akademiku Tole shprehet krejtësisht i sipërfaqshëm në mendimin muzikor. Do të ishte më mirë që akademiku Tole, të promovonte librin e etnomuzikologut Loli, sesa një libër me kopjime dhe mashtrime edhe për faktin, se kompozitori i mirënjohur, Mjeshtri i Madh Aleksandër Peçi me përpunimin artistik të kabasë, në filmin “Gjeneral Gramafoni”, e ka ngritur shumë lartë zhanrin e kabasë në muzikën e filmit dhe përgjithësisht puna e tij studimore dhe krijuese mbi kabanë, përbën gati një shkollë që prof. Peçi e konsideron “Kabaizmi”. Këtë të vërtetë muzikore, e dinë të gjithë muzikantët dhe qytatarët shqiptarë, por akademiku Vasil Tole, ka 30 vjet që meret me një “studim” për t’i bërë të  njohur Shqipërisë dhe shqiptarëve, Kabanë, orkestrat e sazeve dhe korifejtë e tyre (!) sepse edhe kompozitorin e mirënjohur dhe të afirmuar përmes veprave, Aleksandër Peçin, akadamiku Tole nuk e  njeh, as si prezencë fizike dhe as si produkt artistik! Kjo është shumë poshtëruese për personalitetin e akademikut Vasil Tole, por ai nuk e kupton pozitën në të cilën ka rënë.
Janë propaganduar vazhdimisht në shtypin shqiptar dhe televizion mjeshtrat e kabasë shqiptare, të paktën qysh nga Festivali Folklorik i Gjirokastërës 1968, kur këta mjeshtra kanë përfaqësuar qytetet e tyre në koncertet përfaqësuese dhe akademiku Tole shkruan se ata janë “pak të njohur ose aspak”. Duket qartë që akademiku Tole vuan nga qafa e lart! 
Është i pakuptueshëm shkrimi mbi koopertinën e librit të akademikut Tole: “Albanian intangible Heritage part of UNESCO Representative List”. Ky dokument na dëshmon se akademiku Tole e trajton edhe orkestrinën e sazeve –“iso-polifonike”, të futur në UNESCO! Kur e futi Vasil Tole kabanë dhe sazet në UNESCO? Si krijimtari të cilit popull e futi në UNECO, mos vallë si produkt artistik të sirenave greke, sikurse ka futur edhe polifoninë shqiptare? Vasil Tole, në mënyrë inkonjito, ka futur në UNESCO edhe vallen e nuseve të Dervicianit, me siguri si vlerë kulturore e popullit grek, ndonse në Greqi para 35 vjetësh, kjo valle nuk është kërcyer në asnjë zonë etnografike të Greqisë. Një drejtues i administratës së lartëtë kulturës në Shqipëri, na qenka i preokupuar për të ndihmuar më shumë kulturën greke, sesa kulturën shqiptare, aq sa edhe polifoninë, identitetin e shqiparëve, ia dha dhuratë sirenave greke! Edhe kabanë edhe orkestrinën e sazeve, akademiku Tole e ka konsideruar në festivalin e Përmetit dhe në raste të tjera, si “sazet iso-polifonike”, e cila edhe kjo, “do të mbetet si kënga magjike e sirenave » ! 
Këtë e ka konfirmuar edhe në librin etij për kabatë: «Struktura e sazeve qëndron në implementimin e strukturës së këndimit isopolifonik vokal” (Vasil Tole, Kabatë me gërnetë dhe violinë, f. 8)dhee përdor si lajtmotiv: “Sazet, që nga këngët isopolifonike labe më të njohura, realizuan tipat homologë të muzikës me saze”. (Vasil Tole, Kabatë me gërnetë dhe violinë, f. 14)
Academician Tole is even more distinguished for laments: "Lamenting coats are dedicated to the isopolyphonic concept, construction and especially to the lamenting melody." (Vasil Tole, Lamentations and violin, p. 30)
The author Loli modestly wrote: "I believe that this effort will be valuable for researchers, for composers who contribute with their creativity to the strengthening of the national character of cultured music and in current conditions, for instrumentalists affected by popular virtuoso performance and for all those interested in the tradition folk music." (K. Loli, Kaba and avaze, p. 81)
21 years ago, Kosta Loli did not foresee the success of Vasil Tole, who would not consider the book "Kaba and avaze" to be valid, but would appropriate it entirely, to mark as many "books" as possible, to justify his false titles and his high scientific position! For this academician Tole praises himself: "He is distinguished for creative studies in the main field, musicology and ethnomusicology, the author of more than 25 study books". (Val Tole, Coat of arms and violin, p. 141) In fact, academician Vasil Tole is famous for the books "Odyssey and the sirens tearing toward the isopolyphonic sights of Epirus" and "Why Achilles' horses cry", as books that honor mediocrity and the ignorance of academician Vasil Tole.


About his works, Tole writes: "The musical language of his works revisits with great originality the archaic models of the ancient European polyphonic polyphony, the unique spiritual heritage of humanity protected by UNESCO". 142) 
As you can see, the academician Vasil Tole does not mention the Albanian polyphony that he introduced in UNESCO as the "iso-polyphony" of the Greek sirens, he internationalizes it with the ancient European polyphony, to give legitimacy to his barbaric act.
An exaltation Vasil Tole gives himself with the "opera" Skenderbeu and forgets that opera is a musical genre that has drama, while the academician Tole locked Skenderbeu in the church and did not give him the possibility of an action or dramaturgical action, not approximating him even little, with Skenderbeu and Preng Jakovo. He treated the hero as in an oratorio by Konstandin Trakos in the 50s and 60s and unfairly considers it Opera! Academician Tole is satisfied with empty spoons, with brushes he makes for himself, as well as with the flattery of serviles who are interested in the position in which they have placed him.